W każdej firmie jest osoba, która „zawsze pomoże”. Weźmie dodatkowy projekt i zostanie po godzinach. To wygodne, ale kosztowne. Zwłaszcza, gdy ci najbardziej „elastyczni” pracownicy nagle znikają. To cena, gdy asertywność w pracy schodzi na dalszy plan.
Problem nie leży w kompetencjach czy strategii. Leży w kulturze współpracy, w sposobie komunikowania potrzeb i tym, że brakuje asertywności w miejscu pracy. Szczególnie u kobiet, które – zbyt często – nauczyły się, że odmowa to ryzyko. Gdy brakuje asertywnej postawy, rachunek rośnie: najpierw spada energia, potem zdrowie, w końcu lojalność wobec firmy.
Dla organizacji to nie są subtelne niuanse, a konsekwencje: absencja, większa rotacja, mniej odpowiedzialności w zespole. Umiejętności asertywnego wyrażania granic nie są dodatkiem, lecz warunkiem ciągłości projektów i odporności zespołu.
Jak brak asertywności wśród kobiet wpływa na ich zdrowie psychiczne i zaangażowanie? Dlaczego regularny trening asertywności powinien być naturalnym elementem rozwoju kariery każdej kobiety w korporacji? Zobacz, jak krok po kroku budować postawę asertywną – mądrze, precyzyjnie i z korzyścią dla całej firmy.
Asertywność w miejscu pracy – cichy fundament zdrowej organizacji
Asertywność w miejscu pracy to warunek skutecznej i zrównoważonej współpracy. Kiedy zespół ma przestrzeń, by komunikować granice i przeciążenie, pracuje z większą świadomością, a nie z poczucia presji. Gdy tej przestrzeni brakuje, napięcie narasta, a jakość współpracy spada.
Co pokazują badania? Tessa Pfafman i Bree McEwan (2014), analizując doświadczenia zawodowe kobiet z różnych branż, zauważyły, że kobiety od wczesnych lat uczą się cenić siłę i bezpośredniość – często na wzorcach silnych matek czy nauczycielek. Jednak po wejściu do świata pracy odkrywają, że bezpośrednia asertywność bywa społecznie „karana”. Kobiety, które mówią otwarcie, są częściej oceniane jako „trudne”, „zbyt dominujące” lub po prostu – „niemiłe”. W efekcie wiele kobiet porzuca styl bezpośredni na rzecz bardziej złożonej formy komunikacji, która łączy stanowczość z łagodnością – tzw. strategicznej uprzejmości.
Częściej jednak nie informują o obciążeniu czy braku zgody, bo obawiają się niezrozumienia lub negatywnej oceny. To przekłada się na opóźnienia, błędy i utratę odpowiedzialności.
Rozwijanie umiejętności asertywnego wyrażania zwiększa nie tylko komfort jednostki, ale i efektywność osobistą. Brak jasnej komunikacji granic wiąże się ze wzrostem konfliktów ukrytych i mikro-napięć w zespole. W praktyce – to mniej skupienia na zadaniach, a więcej energii na „gaszenie” tego, co zostało niewypowiedziane.
Brak asertywności w pracy – jak „tak” szkodzi zespołowi i firmie
Pracownik, który nigdy nie odmawia, bywa postrzegany jako wzór — do czasu, aż przestaje „dowozić”, a zespół zostaje zaskoczony jego wycofaniem. W rzeczywistości brak asertywności w pracy nie tylko obciąża jednostkę, ale wpływa na cały ekosystem zespołowy. W raporcie Future Forum odnotowano, że 46% kobiet doświadcza wypalenia zawodowego, w porównaniu z 37% mężczyzn.
Jeśli w organizacji nie ma miejsca na zakomunikowanie przeciążenia, rośnie ryzyko biernego oporu. To zjawisko trudne do uchwycenia — objawia się brakiem inicjatywy, mniejszą odpowiedzialnością, wycofaniem z decyzji. W efekcie liderzy mają wrażenie, że coś „siada”, choć formalnie nikt nie zgłasza problemów.
Z perspektywy organizacyjnej skutki są wymierne: rosnąca liczba zwolnień lekarskich, rotacja, obniżona jakość współpracy. Pracownicy niezadowoleni z poziomu elastyczności są 2,5 razy bardziej skłonni do zmiany pracy. Osoba, która przyjmuje zbyt wiele zadań, wcześniej czy później przestaje je realizować —nie z braku kompetencji, ale z powodu chronicznego zmęczenia. W takiej sytuacji cierpi cały zespół. Dlatego tworzenie warunków do asertywnej postawy nie powinno być postrzegane jako „miękkie wsparcie”, lecz jako fundament, który realnie wpływa na wydajność i ciągłość działań w firmie.
Asertywność a zdrowie psychiczne kobiet – ukryte źródło absencji i rotacji
Asertywność a zdrowie psychiczne to połączenie, które wciąż zbyt rzadko pojawia się w raportach HR. Dla firmy to nie tylko wyższe koszty związane z absencją, ale też realne ryzyko utraty zaangażowanych specjalistek. I to właśnie dlatego budowanie kultury, w której możliwe jest wyrażanie niezgody bez lęku, ma dziś znaczenie strategiczne — zwłaszcza tam, gdzie stawką jest długofalowa retencja.
Wzmacnianie kompetencji komunikacyjnych to dziś nie luksus, tylko konieczność. Szczególnie gdy mówimy o zespołach, w których brak odwagi do odmowy prowadzi do przeciążenia, chaosu i rotacji. Dobrze zaprojektowany trening asertywności nie tylko poprawia jakość współpracy — on pozwala ludziom funkcjonować w pracy bez nadmiernego kosztu psychicznego.
Trening asertywności w organizacji – dlaczego to się opłaca
To nie są działania motywacyjne ani jednorazowe warsztaty „z mówienia nie”. Efektywne programy szkoleniowe z asertywności są procesem — zawierają diagnozę, trening umiejętności, wdrożenie i wsparcie. Organizacje, które wdrażają programy poświęcone treningowi asertywności, zyskują zespoły, które lepiej komunikują swoje potrzeby i granice, szybciej rozwiązują konflikty i skuteczniej współpracują z liderami. Rozwijanie asertywności w organizacji to inwestycja w odporność strukturalną zespołów.
Jeśli szukasz sposobu, by zmniejszyć rotację, odbudować zaangażowanie i poprawić odporność zespołu na presję — sprawdź, jak trening asertywności wpisuje się w Twoje cele rozwojowe. Dobrze zaprojektowany program szkolenia z asertywności to coś więcej niż miękka kompetencja. To przewaga strategiczna.
Umiejętności asertywnego wyrażania w codziennej pracy
Najczęstszy błąd w uczeniu asertywności? Traktowanie jej jak wyuczonego „sposobu mówienia”. Asertywność to nie tylko konkretne zdania czy gotowe formułki. To postawa, która pozwala powiedzieć: „potrzebuję zmiany” albo „nie mogę tego teraz wziąć na siebie”. Bez agresji. Bez tłumaczenia się. Z szacunkiem do siebie i drugiego człowieka.
W praktyce umiejętności asertywnego wyrażania objawiają się w sytuacjach codziennych: odmowie kolejnego zadania, przyjęciu krytyki, przyznaniu się do błędu, poproszeniu o czas. To momenty, w których wiele osób wybiera milczenie lub zgodę — wbrew sobie. Te decyzje, powtarzane każdego dnia, prowadzą do przemęczenia, frustracji i wycofania.
Dlatego istotne jest nie tylko trenowanie asertywności, ale też rozwijanie samoświadomości. W firmach, które budują kulturę opartą na otwartości i zaufaniu, te kompetencje stają się podstawą zdrowego funkcjonowania zespołów. Asertywność to nie tylko umiejętność mówienia — to umiejętność życia w zgodzie ze sobą i z innymi.
Asertywność w relacjach – rola liderów w budowaniu kultury mówienia „nie”
W każdej organizacji to liderzy wyznaczają standardy komunikacji. Jeśli przełożony nie przyznaje się do błędów i nie rozmawia o granicach — trudno oczekiwać, że zespół zachowa się inaczej. Dlatego właśnie umiejętność wyrażania własnego zdania to temat nadrzędny, jeśli chcemy mówić o trwałej zmianie kultury pracy.
Lider, który rozwija asertywną postawę, daje zespołowi nie tylko narzędzia, ale i przyzwolenie na autentyczność. W takim środowisku łatwiej jest przyjąć trudny feedback, powiedzieć o przeciążeniu, odmówić bez lęku o ocenę. Zespół zaczyna działać nie tylko sprawniej, ale i bardziej odpowiedzialnie – bo wie, że granice są normą, a nie wyjątkiem.
Wspieranie liderów w tym obszarze może odbywać się na wiele sposobów — jednym z nich są działania rozwojowe, które łączą psychologię, praktykę biznesową i trening komunikacyjny. Przykładem takiego podejścia są nasze warsztaty rozwojowe dla kobiet, które wspierają uczestniczki w budowaniu odwagi, świadomości i języka do wyrażania siebie w środowisku pracy.
Jeśli chcemy prawdziwej zmiany, musimy zacząć od tych, którzy dają przykład.
Źródła:
- Holmes, J., & Marra, M. (2010). Polite women at work: Negotiating professional identity through strategic assertiveness. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/285894302_Polite_Women_at_Work_Negotiating_Professional_Identity_Through_Strategic_Assertiveness (Dostęp: 27.05.2025).
- Trzebiatowski, T., McCluney, C. L., & Hernandez, M. (2023). Managing the double bind: Women directors’ participation tactics in the gendered boardroom. Organization Science, 34(2), 801–827. https://doi.org/10.1287/orsc.2022.1599 (Dostęp: 27.05.2025).
- Future Forum. (2023). Future Forum Pulse Report: Winter 2022–2023. https://futureforum.com/wp-content/uploads/2023/02/Future-Forum-Pulse-Report-Winter-2022-2023.pdf (Dostęp: 27.05.2025).


